ESG – Społeczny wymiar odpowiedzialności firmy
Obecnie ESG stanowi istotny czynnik, który firmy na całym świecie uwzględniają w swoich decyzjach biznesowych. Działania przedsiębiorstw w obszarze ochrony środowiska, odpowiedzialności społecznej oraz ładu korporacyjnego mają wpływ nie tylko na reputację, ale także na procesy rekrutacyjne. Kandydaci, zwłaszcza z młodszych pokoleń, coraz częściej zwracają uwagę na aspekty pozapłacowe oferowane przez pracodawców. Ważne stają się inicjatywy wspierające społeczności oraz polityka dbania o pracowników, w tym oferowane świadczenia dodatkowe.
ESG to nie tylko narzędzie marketingowe, ale również odpowiedź na rzeczywiste potrzeby rynku. Inwestorzy, pracownicy oraz konsumenci coraz częściej wymagają, aby firmy prowadziły zrównoważoną politykę. Dla wielu klientów działania związane z ochroną środowiska i odpowiedzialnością społeczną marki stają się kluczowym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji zakupowych.
Choć wiele osób nadal kojarzy je przede wszystkim z ochroną środowiska, ograniczaniem emisji czy zmianami klimatycznymi, równie istotny jest społeczny wymiar ESG, czyli sposób, w jaki organizacja wpływa na ludzi.
Dotyczy to zarówno klientów, społeczności i kontrahentów, jak i przede wszystkim własnych pracowników. Warunki zatrudnienia, bezpieczeństwo, zdrowie, równe traktowanie, work-life balance, kultura organizacyjna oraz dostęp do odpowiedniego wsparcia mogą być częścią społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa. Europejskie standardy ESRS w obszarze własnej kadry obejmują m.in. czas pracy, work-life balance oraz zdrowie i bezpieczeństwo pracowników.
ESRS (European Sustainability Reporting Standards) to europejskie standardy raportowania zrównoważonego rozwoju. Określają, jakie informacje i w jaki sposób przedsiębiorstwa objęte CSRD powinny ujawniać w obszarach środowiskowych, społecznych oraz ładu korporacyjnego. Standardy ESRS obejmują zarówno zagadnienia ogólne, jak i szczegółowe obszary tematyczne. W kontekście pracowników szczególnie ważny jest ESRS S1 – Own Workforce, dotyczący własnej kadry, m.in. warunków pracy, work-life balance, zdrowia i bezpieczeństwa, równego traktowania oraz działań podejmowanych na rzecz pracowników.
Czym jest ESG?
Skrót ESG pochodzi od trzech angielskich pojęć:
E – Environmental – środowisko,
S – Social – kwestie społeczne,
G – Governance – ład korporacyjny.
Obszar środowiskowy dotyczy między innymi emisji, zużycia energii, gospodarowania zasobami, odpadów i wpływu działalności przedsiębiorstwa na klimat.
Z kolei obszar ładu korporacyjnego odnosi się do zasad zarządzania firmą, przejrzystości, kontroli, etyki, odpowiedzialności zarządu czy przeciwdziałania nadużyciom.
Natomiast społeczny wymiar ESG koncentruje się na ludziach. Obejmuje relacje przedsiębiorstwa z własnymi pracownikami, osobami współpracującymi z organizacją, klientami, dostawcami oraz społecznościami, na które firma oddziałuje. Dlatego społecznego wymiaru ESG nie należy sprowadzać jedynie do działalności charytatywnej czy zaangażowania firmy w życie lokalnej społeczności. Jednym z pierwszych obszarów odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstwa są jego pracownicy.
Co obejmuje społeczny wymiar ESG?
W ramach działań ESG w zakresie aspektów społecznych kluczowe jest nie tylko angażowanie się w rozwój społeczności, ale także skoncentrowanie się na dobrostanie pracowników. W związku z tym rośnie znaczenie wszechstronnych programów benefitowych, które są dostosowane do różnych potrzeb pracowników, obejmujących zarówno ich zdrowie fizyczne, jak i psychiczne, a także aspekty związane z odżywianiem i osobistym rozwojem.
Społeczna odpowiedzialność biznesu nie powinna ograniczać się jedynie do zewnętrznych inicjatyw; równie ważne jest dbanie o własny zespół. Wsparcie pracowników poprzez różnorodne świadczenia pozapłacowe jest kluczowym elementem budowania pozytywnej kultury organizacyjnej.
Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa może obejmować między innymi:
- warunki zatrudnienia,
- czas pracy,
- odpowiednie wynagrodzenie,
- równowagę między życiem zawodowym i prywatnym,
- zdrowie i bezpieczeństwo,
- zdrowie psychiczne,
- przeciwdziałanie mobbingowi i dyskryminacji,
- równe traktowanie,
- różnorodność i inkluzywność,
- rozwój kompetencji,
- dostęp do szkoleń,
- dialog z pracownikami,
- bezpieczeństwo psychologiczne,
- dostęp do kanałów zgłaszania problemów,
- dostęp do świadczeń zdrowotnych i programów wellbeingowych.
W ramach ESRS S1 dotyczącego własnej kadry wymienione są m.in. warunki pracy, czas pracy, work-life balance oraz zdrowie i bezpieczeństwo. Dlatego odpowiedzialność społeczna firmy zaczyna się w dużej mierze wewnątrz organizacji.
ESG a wellbeing pracowników
Społeczna odpowiedzialność, reprezentująca „S” w koncepcji ESG, obejmuje relacje z pracownikami, w których kluczowe znaczenie ma szacunek dla indywidualnych praw oraz różnorodności. W kontekście społecznym, zagadnienia BHP są od dawna znane, jednak obecnie coraz większy nacisk kładzie się na zdrowie ogólne, w tym zdrowie psychiczne oraz równowagę między życiem zawodowym a prywatnym. Dobre relacje w zespole, z akcentem na współpracę, są nieodzownym elementem nowoczesnego podejścia do pracy.
Obserwuje się wyraźną tendencję do adaptacji modelu pracy hybrydowej, co staje się nową normą. Pracownicy cenią sobie elastyczność czasu pracy, co często wskazują jako jeden z kluczowych benefitów. W związku z tym, programy wellbeing zyskują na znaczeniu. Mówimy tu o całościowym podejściu do dobrostanu pracowników, ze szczególnym uwzględnieniem ich zdrowia psychicznego.
Na kondycję pracowników mogą wpływać między innymi przewlekły stres, przeciążenie obowiązkami, presja czasu, brak przewidywalności, konflikty, mobbing, niewłaściwa komunikacja czy trudności z zachowaniem równowagi między życiem zawodowym i prywatnym. Dlatego odpowiedzialne podejście do ESG powinno uwzględniać zarówno ograniczanie źródeł takich problemów, jak i tworzenie warunków sprzyjających bezpieczeństwu psychicznemu pracowników. Firmy, które pragną przyciągnąć i zatrzymać talenty, powinny zatem zadbać o odpowiednie programy wspierające dobrostan psychiczny swoich pracowników.
Znaczenie ESG w procesach rekrutacyjnych
Koncepcja zrównoważonego rozwoju, choć nie jest nowa, zyskała w ostatnich latach na znaczeniu, co znajduje odzwierciedlenie w zachowaniach konsumentów i pracowników. Badania wskazują, że dziewięciu na dziesięciu millenialsów jest świadomych problematyki związanej z zrównoważonym rozwojem, a około 30% z nich uwzględnia czynniki środowiskowe oraz społeczne w swoich decyzjach zakupowych oraz przy wyborze pracodawcy.
Co więcej, satysfakcja z pracy jest w dużej mierze związana z zaangażowaniem pracodawców w działania na rzecz zrównoważonego rozwoju. Według danych, 81% pracowników z pokolenia millenialsów i Z zadeklarowało, że dłużej pozostałoby w swoich firmach, gdyby te miały silne referencje dotyczące zrównoważonego rozwoju, wspierane skutecznymi programami zdrowia i dobrostanu.
Wyniki badania przeprowadzonego przez Morgan Lovell wśród 1000 pracowników biurowych pokazują, że 62% z nich uważa za istotne, aby ich pracodawca był aktywnie zaangażowany w kwestie ESG. Co więcej, aż 95% pracowników zwraca uwagę na to, czy łańcuch dostaw ich firmy jest przejrzysty, zrównoważony i różnorodny.
Zważając na prognozy, które wskazują, że w najbliższych latach 70% pracowników będą stanowić millenialsi i przedstawiciele generacji Z, firmy, które pragną stać się atrakcyjnymi miejscami pracy, muszą już dziś zrozumieć wartości, jakimi kierują się ich pracownicy oraz konsumenci. To nie tylko kwestia etyki, ale również strategicznego podejścia do zarządzania talentami i budowania pozytywnego wizerunku marki.
Różnorodność w miejscu pracy wg ESG
Równość w miejscu pracy to nie tylko wyrównanie różnic płacowych między kobietami a mężczyznami na identycznych stanowiskach, ale również zapewnienie równego dostępu do szkoleń, awansów i pozapłacowych benefitów. W obecnych czasach bardziej zróżnicowany pakiet świadczeń dla wybranej grupy pracowników może być postrzegany jako forma dyskryminacji.
Z tego powodu istotne jest, aby organizacje raportowały świadczenia nie tylko dla pracowników na umowach o pracę, ale także dla osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, współpracujących na zasadach B2B, oraz pracowników tymczasowych. Równość i różnorodność powinny odnosić się do wszystkich unikalnych cech pracowników, takich jak płeć, orientacja seksualna, wiek, pochodzenie etniczne czy wyznanie. Ważnym aspektem jest także niedyskryminowanie osób z niepełnosprawnościami.
Przyjęcie zasady różnorodności stwarza środowisko, w którym można otwarcie eksplorować różnice indywidualne, w tym neuroróżnorodność. Tworzenie takiego miejsca pracy pozwala pracownikom na pełne wykorzystanie swojego potencjału w bezpiecznym psychologicznie środowisku
Jakie korzyści może dać firmie społeczny wymiar ESG?
Dobrze prowadzone działania społeczne mogą przynosić organizacji konkretne korzyści.
- Większa atrakcyjność jako pracodawca – Odpowiedzialna polityka pracownicza może zwiększać atrakcyjność firmy dla kandydatów. Dostęp do wsparcia psychologicznego, elastyczność czy odpowiednia kultura pracy mogą być ważnymi elementami oferty pracodawcy.
- Większa retencja pracowników – Pracownik, który otrzymuje wsparcie od swojego pracodawcy, może być mniej skłonny do zmiany miejsca pracy. Oczywiście sam wellbeing nie zastąpi odpowiedniego wynagrodzenia czy właściwego zarządzania, ale może być jednym z elementów wpływających na lojalność.
- Ograniczenie kosztów związanych z absencją i rotacją – Problemy ze zdrowiem psychicznym, przeciążenie i wypalenie mogą wpływać na absencję oraz rotację. Dlatego działania profilaktyczne mogą być również elementem zarządzania ryzykiem biznesowym.
- Lepsza kultura organizacyjna – Programy dotyczące zdrowia psychicznego mogą wspierać bardziej otwartą komunikację oraz normalizować korzystanie z profesjonalnej pomocy. Jednocześnie szkolenie menedżerów może poprawiać sposób reagowania na problemy w zespołach.
- Większe bezpieczeństwo organizacji – Wczesne wykrywanie przeciążenia, konfliktów czy problemów psychospołecznych pozwala reagować zanim przerodzą się one w poważniejsze kryzysy.
- Wiarygodność wobec partnerów i inwestorów – Dane społeczne są coraz częściej analizowane przez inwestorów, banki, klientów korporacyjnych czy większych kontrahentów. Dlatego nawet firma nieobjęta obowiązkowym raportowaniem może spotkać się z pytaniami dotyczącymi ESG.
Czy ESG jest obowiązkowe?
Tu potrzebne jest ważne rozróżnienie. ESG samo w sobie nie jest jedną ustawą ani jednym obowiązkiem, który nakazuje każdej firmie wdrożyć określony zestaw działań. Jest szerszą koncepcją obejmującą kwestie środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym. Jednocześnie część przedsiębiorstw podlega konkretnym obowiązkom sprawozdawczym wynikającym z CSRD
CSRD, czyli Corporate Sustainability Reporting Directive, reguluje sprawozdawczość przedsiębiorstw dotyczącą zrównoważonego rozwoju. Firmy objęte CSRD raportują zgodnie z europejskimi standardami ESRS. Komisja Europejska wskazuje, że ESRS zostały przyjęte właśnie dla przedsiębiorstw podlegających CSRD.
W lutym 2026 roku przyjęto dyrektywę 2026/470, która istotnie zmieniła zakres obowiązków w ramach pakietu Omnibus I. Po tych zmianach obowiązkowy zakres CSRD ma koncentrować się przede wszystkim na największych przedsiębiorstwach. Przy ocenie sytuacji konkretnej firmy trzeba jednak sprawdzać zarówno przepisy unijne, jak i ich wdrożenie do prawa krajowego oraz przepisy przejściowe. Dlatego przedsiębiorstwo, które chce ustalić, czy podlega CSRD, powinno przeprowadzić osobną analizę prawną swojego statusu.
A co z firmami nieobjętymi CSRD?
Brak formalnego obowiązku raportowania nie oznacza, że ESG przestaje mieć znaczenie.
Firma może zostać poproszona o dane przez:
- bank,
- inwestora,
- kontrahenta,
- klienta korporacyjnego,
- jednostkę dominującą,
- firmę znajdującą się wyżej w łańcuchu wartości.
Unijne zmiany wprowadziły przy tym tzw. value chain cap, który ma ograniczać zakres informacji wymaganych od przedsiębiorstw mających do 1000 pracowników w łańcuchach wartości. Komisja Europejska wyjaśnia, że firmy objęte CSRD nie mogą wymagać od takich podmiotów więcej informacji niż przewidziano w określonym standardzie dobrowolnym, choć mogą o dodatkowe dane poprosić, informując o prawie odmowy.
Dlatego również mniejsze przedsiębiorstwa mogą zdecydować się na dobrowolne uporządkowanie danych ESG.
Gdzie w raportowaniu pojawiają się pracownicy?
Jednym ze standardów społecznych jest ESRS S1 – Own Workforce, czyli własna kadra.
Standard obejmuje między innymi:
- warunki pracy,
- bezpieczeństwo zatrudnienia,
- czas pracy,
- wynagrodzenie,
- dialog społeczny,
- work-life balance,
- zdrowie i bezpieczeństwo,
- równe traktowanie.
Jeżeli dany temat zostanie uznany za istotny zgodnie z zasadami raportowania, przedsiębiorstwo może być zobowiązane do przedstawienia informacji na temat polityk, działań, celów i rezultatów.
Czy firmy mają obowiązek zapewnienia EAP lub pomocy psychologicznej?
Nie istnieje prosty obowiązek wynikający z CSRD, zgodnie z którym każda raportująca firma musi uruchomić:
Natomiast jeżeli firma identyfikuje zdrowie psychiczne lub zagrożenia psychospołeczne jako ważny obszar, powinna pokazać, w jaki sposób nim zarządza. Wtedy EAP lub konsultacje psychologiczne mogą być przykładem jednego z konkretnych działań.
Jak może wyglądać strategia ESG dotycząca zdrowia psychicznego?
Najlepiej stworzyć system składający się z kilku poziomów.
1. Identyfikacja ryzyka – Firma powinna sprawdzić, jakie problemy rzeczywiście występują. Może analizować: stres, przeciążenie, absencję, rotację, nadgodziny, konflikty, poczucie bezpieczeństwa, potrzeby pracowników.
2. Działania organizacyjne – Jeżeli źródłem problemu jest organizacja pracy, należy zmienić właśnie ten obszar.
3. Przygotowanie menedżerów – Menedżer nie powinien zastępować psychologa. Powinien jednak umieć zauważyć problem, przeprowadzić podstawową rozmowę i skierować pracownika do odpowiedniej pomocy.
4. Profesjonalne wsparcie – Kolejnym elementem może być zapewnienie dostępu do psychologa, psychoterapeuty czy psychoedukacji.
5. Reagowanie kryzysowe – Organizacja powinna wiedzieć, jak zareagować między innymi po wypadku, śmierci pracownika, próbie samobójczej, przemocy, restrukturyzacji, innym zdarzeniu silnie wpływającym na zespół.
6. Pomiar efektów – Na końcu warto sprawdzić, czy wdrożone działania rzeczywiście funkcjonują.
Jak mierzyć wellbeing i wsparcie psychologiczne?
Firma może analizować między innymi:
- liczbę pracowników objętych programem,
- znajomość dostępnych form pomocy,
- dostępność konsultacji,
- czas oczekiwania na specjalistę,
- zagregowane wykorzystanie programu,
- liczbę działań psychoedukacyjnych,
- satysfakcję użytkowników,
- poziom deklarowanego stresu,
- poziom przeciążenia,
- bezpieczeństwo psychologiczne,
- absencję,
- rotację,
- liczbę nadgodzin.
ESG – społeczny wymiar ma znaczenie dla przyszłości firmy
Społeczny wymiar ESG pokazuje, że sposób traktowania pracowników jest jednym z elementów odpowiedzialnego i zrównoważonego prowadzenia biznesu. Dla części największych przedsiębiorstw wybrane kwestie ESG są powiązane z formalnymi obowiązkami raportowania wynikającymi z CSRD i ESRS. Natomiast dla pozostałych organizacji ESG może mieć znaczenie ze względu na wymagania kontrahentów, inwestorów, banków, rekrutację, employer branding czy po prostu jakość zarządzania zespołem.
Jednocześnie troska o zdrowie psychiczne pracowników może być jednym z najbardziej praktycznych elementów społecznej odpowiedzialności. Wellbeing, EAP, konsultacje psychologiczne, psychoedukacja i wsparcie menedżerów mogą pomóc przełożyć deklaracje dotyczące odpowiedzialnego pracodawcy na konkretne działania. Jednak najbardziej dojrzałe podejście łączy te rozwiązania z profilaktyką, odpowiednią organizacją pracy i regularną oceną potrzeb.
Tagi: esg, strategia esg, społeczny wymiar esg, esg a pracownicy, esg a zdrowie psychiczne, zdrowie psychiczne pracowników, wellbeing pracowników, odpowiedzialność społeczna firmy, esg w firmie, esg i wellbeing, esg a employer branding, esg a benefity pracownicze, esg a eap, program eap, wsparcie psychologiczne dla pracowników, dobrostan pracowników, esg a work life balance, esg a różnorodność
Jeśli szukasz partnera, który zadba o zdrowie psychiczne Twojego zespołu, wybierz benefit psycholog dla firm od Mental Benefits.
Wypełnij krótki formularz kontaktowy, a odezwiemy się, by wspólnie dobrać rozwiązania najlepiej dopasowane do potrzeb Twojej organizacji.
